Pokazywanie postów oznaczonych etykietą historia regionu. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą historia regionu. Pokaż wszystkie posty

środa, 25 października 2017

O laborantach u Ducha Gór

Zioła towarzyszyły człowiekowi od zarania dziejów.  Nie ma narodu, który nie miałby własnych tradycji zielarskich, własnej, ludowej medycyny. A jednak, w Karkonoszach doby renesansu zielarstwo stało się intratnym zawodem i wspięło na wyżyny ówczesnej nauki.
"Chociaż zielarska profesja znana była od dawna, określenie „laborant” zostało użyte po raz pierwszy na inskrypcjach barokowych nagrobków znajdujących się na północno-zachodniej ścianie kościoła parafialnego pod wezwaniem św. Jadwigi w Miłkowie, a pochodzących z samego końca XVII w." [1]
Przemysław Wiater od lat podąża tropem laborantów, wyszukując w starych księgach wzmianek o ludziach zajmujących się zielarstwem, dawnych receptur, notatek w pamiętnikach podróżników odwiedzających Dolny Śląsk (między innymi Izabeli Czartoryskiej), tłumaczy znalezione teksty z języka niemieckiego i popularyzuje w lokalnych wydawnictwach. Karkonoscy laboranci znani byli w całych Prusach, a ich leki docierały na dwory Europy oraz Rosji. Na kartkach książki zobaczymy sprzęt jakim się posługiwali laboranci, stare dokumenty oraz istniejące do dzisiaj domy dawnych laborantów. Dzięki dr Wiaterowi możemy poznać fenomen dolnośląskiego zielarstwa, a wszystko ukazane jest na tle historii zielarstwa w ogóle, związków laborantów z tajemniczym Duchem Gór zamieszkującym Karkonosze, legend i malarstwa. 

Duch Gór, rzeźba nad wejściem do Urzędu Pocztowego
w Jeleniej Górze (ul. Pocztowa), ok. 1930
Pięknie wydaną książkę zdobią ilustracje oraz pobudzające wyobraźnię, związane z zielarską profesją, karkonoskie legendy. Znajdziemy tam historię rozkwitu oraz upadku cechu laborantów, stare przepisy na ziołowe leki, tajemnicze teorie i .... opisy szarlatanerii, jaką była na przykład maść na latanie.
Duch Gór, przedstawiany jako laborant, z długą, siwą brodą i kosturem, przemierzający groźne i niedostępne góry może i dzisiaj rozpalić wyobraźnię turystów, a także mieszkańców. 

Gorąco zachęcam do lektury książki "Laboranci u Ducha Gór" Przemysława Wiatera, do odkrywania tajemnic krainy Ducha Gór oraz poznawania dziedzictwa Dolnego Śląska, jakim jest dawne ziołolecznictwo.

[1] "Laboranci u Ducha Gór", Wiater Przemysław, Ad Rem 2017r., s. 10

wtorek, 21 lutego 2017

Mgła. W powojennej Jeleniej Górze… - Leszek Żuk


Kryminalna Jelenia Góra

Leszek Żuk osadził akcję swojej powieści kryminalnej w Jeleniej Górze podobnie jak Zygmunt Miłoszewski umiejscowił fabułę „Ziarna prawdy” w Sandomierzu, a wiele powieści Marka Krajewskiego toczy się we Wrocławiu.
Podczas mglistej nocy, z popularnej w Jeleniej Górze wieży widokowej zwanej„Grzybkiem”, znajdującej się na Wzgórzu Krzywoustego, spadł człowiek i poniósł śmierć. Inspektor  Leonard Korewicz oraz aspirant Michał Bednarski prowadzą śledztwo. Sprawa jest o tyle delikatna, że zmarłym okazał się niemiecki historyk sztuki dr Jürgen Glogner. Wszystko wskazuje na nieszczęśliwy wypadek, ale Korewicz niezbyt wierzy w taką wersję wydarzeń, szczególnie, że wśród rzeczy zmarłego znaleziono kartkę z dość dziwną notatką, która przypomina szyfr. Korewicz już kiedyś spotkał identyczny zapis.
Okazuje się, że wiele lat temu, ktoś, posługując się kartką z takimi samymi symbolami pojawił się w Jeleniej Górze i także węszył na Wzgórzu Krzywoustego. Przed stuleciami istniał tam stary gród, rozebrany całkowicie przez szwedzkich najeźdźców w XVII wieku.
Korewicz ma już nie jedną, a dwie sprawy do wyjaśnienia – tę obecną oraz bardzo podobne zabójstwo sprzed wielu lat. Łączy je ciąg identycznych znaków, ale wyjaśnieniu sprawy nie sprzyja czas, który upłynął od pierwszego z wydarzeń. Czas, podobnie jak mgła, zaciera ślady oraz utrudnia dostrzeganie szczegółów.

Wieża widokowa na Wzgórzu Krzywoustego "Grzybek"

Jelenia Góra, podobnie jak Ziemie Zachodnie, po 1945 roku stały się celem wypraw wszelkich typów spod ciemnej gwiazdy szukających łatwego zarobku. Szaber poniemieckiego mienia był na porządku dziennym i nie było komu ścigać złodziei, szczególnie, że okradane były pozostawione przez wysiedlanych Niemców domy, albo oni sami. Oczywiście ludność niemiecka nie czekała na szabrowników z otwartymi ramionami, ale każdy starał się ukryć swoje dobra w jakiejś przemyślnej skrytce, aby wrócić po nie, gdy będzie stosowna okazja. Wśród Niemców również nie brakowało „kolekcjonerów” na przykład dzieł sztuki lub kosztowności, z których ograbiali innych, wykorzystując swoje stanowisko. Ich skrytki były szczególnie cenne. 

Jelenia Góra Kościół Świętych Erazma i Pankracego

Epitafium Elisabeth Stake [Wikipedia]
Inspektor Korewicz rusza tropem zagadkowego szyfru i usiłuje znaleźć związek pomiędzy grobowcami znajdującymi się wokół Kościoła Łaski, epitafium dla maleńkiej córki komendanta miasta wmurowanym w ścianę kościoła św. św. Erazma i Pankracego,  fotografem Jäschke i niejakim Leiderem.  Dlaczego jednak Korewicz działa sam, bez pomocy aspiranta Michała Bednarskiego?
Trup, podobnie jak mgła, ściele się gęsto, a Korewicz odkrywa wiele tajemnic oraz, przy okazji, faktów z historii Jeleniej Góry.
Zachodnie ziemie Polski wzbudzają od lat emocje związane z poszukiwaniami skarbów, choćby głośna ostatnio sprawa Złotego Pociągu pod Wałbrzychem. Opisane w kryminale wydarzenia mają wiele cech prawdopodobieństwa, szczególnie w warstwie historycznej.
„Mgła” jest jedną z trzech laureatek I edycji Konkursu Literackiego „z Biblioteki Ducha Gór”. Bardzo mnie cieszy, że obecny trend portretowania miast w powieściach kryminalnych, a nawet czynienia z nich swego rodzaju bohatera, skłonił autora do oddania literackiego hołdu Jeleniej Górze. 

Polecam ku rozrywce i poszerzeniu znajomości historii miasta!

niedziela, 15 stycznia 2017

Gniazdo żmij. Rzecz o laborantach z Karkonoszy

Większość z Was już wie, ale na wszelki wypadek informujemy, że nasza nauczycielka, Magdalena Woźniak, zajęła I miejsce w Konkursie Literackim "Z Biblioteki Ducha Gór" [LINK], ogłoszonym przez Wydawnictwo Ad Rem. 

16 grudnia 2016 roku, w Muzeum Dom Hauptmannów, zostały ogłoszone wyniki konkursu, w którym przyznano także dwa wyróżnienia oraz odbyły się spotkania z autorami. [LINK]

Książki wydano w ramach nowej serii, którą zapoczątkowała opisana już na naszym blogu pozycja "Lisowczycy w Kowarach" Romualda Witczaka [TUTAJ].

Książki z serii "Z Biblioteki Ducha Gór" można nabyć w księgarni regionalnej przy ulicy Okrzei 12 (jak wyjdziecie "tylnym wyjściem" na ul. Armii Krajowej, to po prawej stronie, vis a vis SP nr 2 jest skrzyżowanie z ulicą Okrzei: TUTAJ

 O książce można poczytać opinie:

W Książnicy Karkonoskiej TUTAJ 
W serwisie  BiblioNETka TUTAJ
W portalu Lubimy Czytać  TUTAJ

 
Relację ze spotkania opublikowano w Nowinach Jeleniogórskich.


W konkursie wyróżniono dwie książki:

"Mgła. W powojennej Jeleniej Górze…" - Leszka Żuka.

Książka w księgarni jest TUTAJ
Recenzja w Książnicy Karkonoskiej TUTAJ 
W serwisie  BiblioNETka TUTAJ
W portalu Lubimy Czytać TUTAJ

Wkrótce na blogu pojawi się nasza recenzja.











"Anatomia Nadczłowieka. Przewodnik dla początkujących" - Konrada Jaskólskiego

Książka w księgarni jest TUTAJ
Recenzja w Książnicy Karkonoskiej TUTAJ 
W serwisie  BiblioNETka TUTAJ
W portalu Lubimy Czytać TUTAJ 
W internetowym serwisie Nowe Myśli TUTAJ 

Nasza recenzja niebawem.









Nowiny Jeleniogórskie , w podsumowaniu roku 2016 pod względem kulturalnym, wyróżniły m. in. serię "Z Biblioteki Ducha Gór" jako "strzał w dziesiątkę" pod względem popularyzacji regionu .

czwartek, 15 grudnia 2016

Lisowczycy w Kowarach - Romuald Witczak, rysunki - Roman Tryhubczak

Romuald Witczak, opowieścią „Lisowczycy w Kowarach”, otwiera nam drzwi do świata sprzed czterech stuleci. Jego książka jest jak wehikuł czasu, dzięki któremu poznajemy mieszkańców miasta. Patrzymy na ubrania kobiet, obyczaje, jesteśmy zaproszeni na popołudniową herbatę do ogrodu pana Bauma. Przysłuchujemy się rozmowom mieszkanek Kowar, niezadowolonych ze swojej pozycji społecznej w porównaniu z mężczyznami i wymianie zdań między kupcem winiarskim a starostą kowarskim Praetoriusem, o konieczności budowy ratusza. W Kowarach jest spokojnie, ale w Europie trwa wojna trzydziestoletnia. Ważny jest i ratusz, i zabezpieczenie miasta przed inwazją. Może, zamiast ratusza, zbudować mury obronne?
Rzemieślnicy krzątają się wokół swoich spraw, ktoś choruje, inny umiera z powodu nieszczęśliwego wypadku. Jak wtedy leczono? Jak wyglądała ceremonia pogrzebowa? O tym wszystkim możemy przeczytać w książce.

Z Romualdem Witczakiem jako przewodnikiem, zaglądamy do bogatego domostwa kupca i biednej chaty chłopki, widzimy zatroskanego proboszcza, gwarków przy piwie, nie zawsze moralnie prowadzące się mężatki i złodzieja, który planuje przestępstwo. Mimochodem dowiadujemy się, w jaki sposób poukładany był ówczesny świat.
Docierające do Kowar echa wojny niepokoją ludność. Na losy mieszkańców, spokojnie przeplatające się w czasach pokoju, pada cień. Jakże prorocze okazały się słowa jednej z mieszczek, wypowiedziane do przyjaciółki w leniwe, sierpniowe popołudnie, gdy sączyły wino z wysmukłych kieliszków oraz raczyły się lekturą wierszy miłosnych Martina Optiza: „Jesień idzie...”[1]
Jesień jest nie tylko nieuniknionym następstwem lata ale i metaforą. Czas rozkwitu Kowar dobiega końca. Nadciąga czas smutku, głodu i wojny.

Kościół w Kowarach, rys. Roman Tryhubczak, ołówek, rysunek - ilustracja, s. 56 (zdjęcie oryginału)
Zanim przystąpimy do lektury rozdziałów, autor zaprasza nas do przeczytania „Wstępu”. Nakreślił w nim sytuację polityczną Europy w I połowie XVII wieku. W tym czasie przybywało zwolenników tez głoszonych przez Marcina Lutra, czemu odpór dawali katolicy, a szczególnie austriaccy Habsburgowie. Ostatecznie obie strony, skuszone wizją zdobycia wojennych łupów, sięgnęły po broń. Habsburgowie nie zawahali się „wezwać na pomoc” lisowczyków, formacji, która w ówczesnym świecie siała spustoszenie porównywalne do wybuchu bomby atomowej trzysta lat później. Okryte złą sławą, siejące niewyobrażalny strach zastępy „polskich kozaków”, jak ich nazywano, przewróciły sielankowe życie mieszkańców Kowar do góry nogami. My, czytelnicy, ze zgrozą oglądamy ten krwawy spektakl.

Lisowczycy splądrowali Kowary, ale autor za pomocą swoich bohaterów, postanowił skonfrontować oba wyznania: protestanckie i katolickie, pokazać nam powód, dla którego przez wiele lat ludzie nawzajem się mordowali. Oto fragment wymiany zdań między lisowczykiem i protestantką:
„Na drugi dzień, jakby nigdy nic, Lipo się odezwał:
- Czy to prawda, że ten wasz Luter zlikwidował sakramenty?
- Nieprawda! Tylko zmniejszył ich ilość. Mamy sakrament chrztu, Stołu Pańskiego i pokuty.
- A pozostałe?
- Są niepotrzebne!
- Byłem blisko śmierci i niepotrzebne mi było ostatnie namaszczenie?
- Niepotrzebne! O zbawieniu każdego z nas decyduje jego wiara i łaska boska. Jak tego nie ma, to nic ci nie pomoże.
- A dobre uczynki? Przecież za to, że mnie pielęgnujesz, należy ci się nagroda.
- Nic mi się nie należy. To, co robię, powinnam robić.
- Tak was uczą księża?
- My nie mamy księży, tylko pastorów.
- Cóż to za różnica, tylko nazwa inna.
- Nie, pastor nie ma prawa odpuszczania grzechów, jak wasz ksiądz. On nie jest pośrednikiem między Bogiem a wiernym. U nas wierny rozmawia z Bogiem bez pośrednika.
- I to jest straszne. W ten sposób każdy może sobie rozumieć inaczej, co do niego mówi Bóg. My po to mamy papieża, żeby nas pouczał przez swoich biskupów i kapłanów, jak i co należy. Jest jakiś porządek.
- Macie kapelana, który handluje odpustami i nic nie ma przeciw waszym bezeceństwom. (…) O jakim porządku ty mówisz?”[2]

Młyn wodny, rys. Roman Tryhubczak, ołówek, rysunek - ilustracja, s. 84 (zdjęcie oryginału)
Fikcyjni bohaterowie, których powołał do życia Romuald Witczak, mają możliwość nawiązywania relacji z autentycznymi osobami, znanymi z kart historii. Poza władcami, są to choćby, znani z dotyczących miasta Kowary archiwalnych dokumentów, starosta Tobias Praetorius czy pastor Georg Werner.

Książka stanowi pierwszy tom nowej serii pt. „Z Biblioteki Ducha Gór”. Seria pomyślana jest jako dostępna dla każdego czytelnika, zarówno cenowo, jak i z powodu niewielkich rozmiarów tomików (pomimo kieszonkowego formatu litery oraz interlinie nie zostały pomniejszone, dzięki czemu książka niemal „nic nie waży”, mieści się w kieszeni, ale łatwo się ją czyta). Wewnątrz, znajdziemy rysunki autorstwa Romana Tryhubczaka, kowarskiego artysty, który wykonał je specjalnie dla tej publikacji.

Ogromna, dotycząca regionu, wiedza autora została podana czytelnikowi w przystępnej formie lekkiej opowieści. Śledząc fabułę, zupełnie niechcący, odbieramy lekcję historii Kowar.

Zachęcam do sięgnięcia po lekturę „Lisowczyków w Kowarach”

-----------
[1] „Lisowczycy w Kowarach: Opowieść z czasów wojny 30- letniej”, Witczak Romuald, ilustracje Tryhubczak Roman, Wydawnictwo Ad Rem, Jelenia Góra 2016, s. 28
[2] Tamże, s. 154-155

Lisowczycy w Kowarach. Opowieść z czasów wojny 30-letniej
Romuald Witczak
Seria: Z Biblioteki Ducha Gór
Wydawnictwo: Ad Rem
data wydania7 grudnia 2016
ISBN9788365295552
liczba stron 202


Roman Tryhubczak
Roman Tryhubczak
Urodził się 17 lipca 1951 roku w Kowarach. Jego pasje, fascynacje, umiłowanie gór i przyrody w sposób znaczący wpływały na jego życie oraz twórczość artystyczną.
Lubi rysunek ołówkiem. Korzystając z jego różnych twardości tworzył kiedyś duże obrazy w tej technice. Należy też wspomnieć o jego pracach w tuszu wykonywanych piórkiem na papierze kredowym, gdzie porusza się z niesamowitą precyzją i mistrzostwem, budując unikalną estetykę tych prac, trochę jak chirurg i saper, który w tym przypadku również nie może się pomylić.

Lubi też pastele – szczególnie olejne, m.in. z uwagi na możliwość łączenia ich z ołówkiem. Uprawia również tradycyjne malarstwo sztalugowe i sporadycznie rzeźbę w drewnie.
 
Lisowczyk - ołówek, rysunek - ilustracja do książki, s. 122 (zdjęcie oryginału)

Podsumowując jego dotychczasową działalność twórczą, której największa aktywność przypadła w latach 2003 – 2010, należy wymienić łącznie ponad 20 wystaw oraz prezentacji jego prac artystycznych, w tym aż 15 wystaw indywidualnych. 

Kuźnia, ołówek, rysunek - ilustracja, s. 45 (zdjęcie oryginału)

 Jego pierwsze prace prezentowano w Domu Kultury Zagłębia Miedziowego w Lubinie, w 1971 r. Kolejne wystawy były zorganizowane w Kowarach, Kamieniu Pomorskim, Jeleniej Górze, Szklarskiej Porębie, Łodzi, zaś poza granicami Polski wystawiane były w Malmo – Szwecja, Reichenbachu, Bambergu – Niemcy, w Fügen – Austria, Frederikssund – Dania, Vrchlabi – Republika Czeska oraz w Bratysławie - Słowacja.

Kuźnia - detal, Duch Gór
Większość prac Romana Tryhubczaka znajduje się w zbiorach prywatnych głównie w Polsce, ale również i w innych krajach Europy. Kilka prac trafiło do Stanów Zjednoczonych. Jego monumentalne abstrakcyjne malarstwo ścienne można podziwiać w holu Miejskiego Ośrodka Kultury w Kowarach, a w sali widowiskowej na piętrze jego trzy odrestaurowane w 2012 roku monumentalne socrealistyczne płaskorzeźby autorstwa prof. Antoniego Melha. Minister Kultury w roku 2005 m.in. dostrzegł jego aktywność i wyróżnił odznaczeniem „Zasłużony Działacz Kultury”.


Polecam stronę artysty TUTAJ  oraz interaktywną stronę  Cygańska Wyspa.

niedziela, 4 grudnia 2016

ALBUM - Oskar Adam Keil (1856-1936) - przedsiębiorca i wydawca


Album "Oskar Adam Keil 1856-1936 przedsiębiorca i wydawca z Jagniątkowa" Roberta Rzeszowskiego ukazał się w dniu otwarcia wystawy pocztówek pochodzących z drukarni Keila oraz drewnianych, karkonoskich pamiątek, z należącego również do niego, zakładu snycerskiego. 

Autor książki, Robert Rzeszowski, od niemal trzydziestu lat jest kustoszem w Muzeum Karkonoskim w Jeleniej Górze. Pod swoją opieką posiada, między innymi, dużą kolekcję starych pocztówek. Urzeczony pięknem litografii pochodzących z zakładu Oskara Keila, Robert Rzeszowski  zorganizował wystawę pocztówek pochodzących z jego wytwórni (wiele z nich zostało wypożyczonych od prywatnych kolekcjonerów) oraz opracował tę książkę. 

Album, oprócz pięknie wydrukowanych, kolorowych fotografii pocztówek, zawiera zebrane przez autora informacje na temat rozwoju "przemysłu" pamiątkarskiego w Karkonoszach, drukarni litograficznej oraz fabryki galanterii drewnianej Keila, a także historii rodziny przedsiębiorcy z Jagniątkowa.

Folder reklamujący i wystawę, i album, zawiera kilka ilustracji, które znajdują się w książce
Znalezienie informacji na temat Oskara Keila oraz jego dwóch zakładów było zadaniem iście detektywistycznym. Zachowało się niewiele dokumentów dotyczących samego przedsiębiorcy jak i zatrudnianych przez niego pracowników. 
Historia założenia obu firm przez Oskara Keila, przeplata się z przepięknymi ilustracjami. Całość wydana jest na kredowym papierze. 
Naliczyłam 68 zdjęć pocztówek, kilka druków firmowych zakładów galanterii drewnianej oraz drukarni, dwa plany sytuacyjne przedsiębiorstwa, rachunek na papierze firmowym z ilustracją budynków firmy Keila, zdjęcie drzeworytu przedstawiającego sprzedaż pamiątek w Karkonoszach, kilka dokumentów i reklam, kilka zdjęć Jagniątkowa, gdzie mieszkał Oskar Keil, w tym jego willi i budynku drukarni litograficznej (zakład snycerki rozebrano), kilka diapozytywów z Muzeum Karkonoskiego przedstawiających wyroby z kory, drewna i mchu, kopertę na naklejki na szkło oraz przykładową naklejkę. 

Hotel i Villa Beyer na starej pocztówce z ok 1900r. (wydawca O.Keil - Agnetendorf)
Książka, zwłaszcza jak na swoje niewielkie rozmiary, prezentuje nam mnóstwo wiedzy na temat historii przemysłu pamiątkarskiego Karkonoszy i Jagniątkowa, mnóstwo faktów dotyczących nieistniejących zakładów Keila oraz dużą ilość pięknych ilustracji. 

Postanowiłam sprawdzić w internecie jak wygląda możliwość kupienia na aukcji pocztówki z litografią pochodzącą z drukarni Oskara Keila. Nie jest łatwo. Można znaleźć zdjęcia pochodzące z kolekcji, które posiadają zbieracze, trudniej jest trafić na jeden z pięknych egzemplarzy do kupienia. W porównaniu z pocztówkami wytwarzanymi przez inne drukarnie te, które wyszły spod ręki Keila są dużo droższe. Za cenę albumu, nie kupiłabym nawet jednej jego pocztówki. 
Które mnie urzekły najbardziej? 
Humorystyczne. 
Pokazują mieszkańców oraz turystów w wesołych sytuacjach, w tarapatach albo w śmieszny sposób. 
Zarówno pocztówki humorystyczne, jak i poważne, stanowią ogromny ładunek wiedzy na temat zwyczajów, strojów oraz poczucia humoru mieszkańców Karkonoszy sprzed stu lat. 

Fragment życia turystycznego pod Hotelem Beyers na przełomie XIX i XX wieku. autor - pracownia litograficzna O. Keil Agnetendorf
Polecam album każdemu - miłośnikowi historii, jako skarbczyk wiedzy o Karkonoszach oraz turystom, jako wartościową i piękną pamiątkę, do której na pewno wielokrotnie z przyjemnością wrócą.

Dla mnie, jest to jedna z piękniejszych książek w mojej biblioteczce!

Na temat wystawy pisałam TUTAJ (wydawnictwo litografii artystycznej) oraz TUTAJ (zakład snycerski).

Wystawa będzie eksponowana do 31 stycznia 2017 roku 
w Muzeum Karkonoskim w Jeleniej Górze.

Oskar Adam Keil 1856-1936 przedsiębiorca i wydawca z Jagniątkowa
Robert Rzeszowski
Wydawnictwo: Ad Rem, Muzeum Karkonoskie
data wydania 17 listopada 2016
ISBN 9788365295569
liczba stron 96

środa, 23 listopada 2016

Oskar Adam Keil (1856-1936) - przedsiębiorca i wydawca - WYSTAWA W MUZEUM KARKONOSKIM cz. 2

Figurka Rübezahla z drewna i mchu - pamiątka dla turystów
17 listopada 2016 roku w Muzeum Karkonoskim otwarto wystawę starych pocztówek oraz galanterii drewnianej, pamiątek turystycznych i stolarstwa artystycznego. Wystawione eksponaty są doskonałą lekcją historii, pokazują jak żyli ludzie, jakie mieli zwyczaje, czym się pasjonowali.
W 1894 roku powstało znane na terenie Śląska i Niemiec wydawnictwo litografii artystycznej. Wydawnictwo działało do 1941 roku i wydawało pocztówki, druki reklamowe, foldery turystyczne oraz reklamy pensjonatów, schronisk i hoteli. 

W latach 1855 - 1945 działało w Jagniątkowie drugie co do wielkości i najstarsze w regionie przedsiębiorstwo wytwarzające wyroby z drewna. Produkty wytwarzane w zakładzie snycerskim znane były w całej Europie. Oba te przedsiębiorstwa należały do Oskara Adama Keil'a z Jagniątkowa. 
Wystawa potrwa do 31 stycznia 2017 roku.
Korki do butelek

Butelka z korkiem

Ozdoby ludowe z zawieszkami (na choinkę)



Figurki Rübezahla z drewna i mchu - pamiątki dla turystów


Figurki Rübezahla z drewna i mchu - pamiątki dla turystów

Fajka z poskręcanego korzenia

Drewniane fajki z podobizną Rübezahla  - pamiątki dla turystów


Wyroby snycerskie, po lewej stronie laborancka puszka drewniana
Figurki wykonywane były przez miejscowych rzemieślników z drewna, korzeni, kory, mchu i szyszek.

Dom Julius'a Fritsch'a mistrza snycerskiego, tokarza i wytwórcy zabawek w Jagniątkowie.
Zakład Litograficzny O. Keil, Jagniątków, pocztówka.

Zapraszam na część pierwszą  relacji z wystawy [TUTAJ]

niedziela, 20 listopada 2016

Oskar Adam Keil (1856-1936) - przedsiębiorca i wydawca - WYSTAWA W MUZEUM KARKONOSKIM cz. 1

Gospoda pod Zielonym Drzewem; Wysoka Łąka k/ Kowar, , ok.1900, Zakład Litograficzny O. Keil, Jagniątków, wzór zastrzeżony nr 81, zbiory prywatne
17 listopada 2016 roku w Muzeum Karkonoskim otwarto wystawę starych pocztówek oraz galanterii drewnianej, pamiątek turystycznych i stolarstwa artystycznego. Wystawione eksponaty są doskonałą lekcją historii, pokazują jak żyli ludzie, jakie mieli zwyczaje, czym się pasjonowali.

Wejście na Śnieżkę, powiększenie pocztówki na całą ścianę
W 1894 roku powstało znane na terenie Śląska i Niemiec wydawnictwo litografii artystycznej. Wydawnictwo działało do 1941 roku i wydawało pocztówki, druki reklamowe, foldery turystyczne oraz reklamy pensjonatów, schronisk i hoteli.

Turyści w Karkonoszach - na wesoło
W latach 1855 - 1945 działało w Jagniątkowie drugie co do wielkości i najstarsze w regionie przedsiębiorstwo wytwarzające wyroby z drewna. Produkty wytwarzane w zakładzie snycerskim znane były w całej Europie. Oba te przedsiębiorstwa należały do Oskara Adama Keil'a z Jagniątkowa.

kamień litograficzny
Kamień litograficzny, łupek litograficzny — odmiana spoistego kamienia wapiennego używana w formie płyt w litografii.
W zależności od koloru i twardości dzielą się na miękkie — jasne w kolorze, używane w rysunku piórkiem, kredką litograficzną, ossa sepia i rysunkach lawowanych oraz twarde — ciemne, używane w kamieniorycie i kwasorycie na kamieniu.[link] Rysunek przeznaczony do powielania wykonuje się na kamieniu litograficznym.

Kopia strony tytułowej pierwszego  (próbnego) egzemplarza przewodnika po Jagniątkowie z 1906 roku

Etykieta na butelkę. Poncz Rübezahla, Wytwórnia Likierów, Nalewek i Destylatów Hermanna Meiera z Jeleniej Góry


Na pocztówkach utrwalono takie wydarzenia jak powódź stulecia z 1897 roku:
Powódź w Kowarach


Powódź w Karpaczu

Możemy zobaczyć jak pracowano w hucie szkła:

Koloryzowane, powiększone zdjęcie: Huta Fritza Heckerta w Piechowicach. Widok na hutę i wnętrze z hutnikami przy piecu.
Oryginalna pocztówka

Ekspozycja zawiera także pocztówki z okolic Jeleniej Góry:

Powiększona pocztówka z Legnicy
 Wybrane pocztówki powiększono nawet do wielkości ściany w Muzeum:
Turyści na Śnieżce

Obok, w gablotach, znajdują się stare, oryginalne kartki pocztowe. Natomiast tekst pisało się z przodu pocztówki, a nie, jak to jest obecnie, z tyłu:

Willa Gerharta Hauptmanna w Jagniątkowie

Otwarcie wystawy


Zwiedzanie. W środku pani Regina Chrześcijańska, wydawca książki o Oskarze Keil'u


Na zakończenie relacji dwie powiększone i kolorowane pocztówki, które pokazują, jak Oskar Keil wyobrażał sobie Śnieżkę w ... 2000 roku  :)




piątek, 23 września 2016

Ze Śnieżką w tle. Opowieść o królewskiej wsi Mysłakowice - Romuald Witczak



 Rajskie ogrody u stóp Śnieżki

Jak to się stało, że Kotlina Jeleniogórska pod względem liczby zamków i pałaców może stawać w szranki z Doliną Loary? Gdzie możemy szukać genezy fenomenu, który odradza się jako Dolina Pałaców i Ogrodów?
Tym miejscem okazały się Mysłakowice (dawniej: Erdmannsdorf), a człowiekiem, który zmienił oblicze regionu był August Wilhelm von Gneisenau, wówczas jeszcze generał, później feldmarszałek.
W latach ’20 XIX wieku otrzymał dobra ziemskie oraz hrabiowski tytuł za zasługi wojskowe. Zabrał się do pracy z zapałem, przebudował istniejące zabudowania: pałac i folwark oraz na nowo urządził park. Bogaty i utytułowany właściciel miał podobnych jemu znajomych, którzy chętnie korzystali z gościny w Mysłakowicach. Wśród nich był król Fryderyk Wilhelm III. Po śmierci feldmarszałka król kupił Mysłakowice na swoją siedzibę. A tam, gdzie przebywał król, pojawiali się i dostojnicy dworscy, nabywając ziemię w pobliżu dóbr królewskich, budując pałace i zakładając ogrody. 

Pałac w Mysłakowicach (Erdmannsdorf) - grafika
Książka „Ze Śnieżką w tle. Opowieść o królewskiej wsi Mysłakowice” to wnikliwie zaprezentowana oraz poparta faktami historia wsi i jej okolic. Autor opisuje dzieje miejscowości od momentu, gdy zachwycił się nią feldmarszałek Gneisenau, przez okres świetności, gdy pałac należał do króla, aż do czasów współczesnych.
Dzieje Mysłakowic, które autor przedstawił, odniósł do ówczesnej historii Europy, zwłaszcza do czasów przemian politycznych, społecznych i gospodarczych. To one, w 1837 roku, wpłynęły na decyzję o osiedleniu 416 Tyrolczyków w okolicach Mysłakowic czy zbudowaniu Fabryki Lniarskiej, jako kontynuacji tradycji tkackich regionu.
Na kartach książki pojawia się kościółek Wang w pobliskim Karpaczu, willa „Lignitz”, Czerwony Dworek oraz wiele, wiele innych, okolicznych miejsc. Poznajemy także sąsiadów gospodarzy mysłakowickiego pałacu, m.in. właścicieli Bukowca, Ciszycy i Karpnik. 

August Wilhelm von Gneisenau
Odrębne rozdziały poświęcone są: parkowi w Mysłakowicach, kościołowi, szkołom, Tyrolczykom, fabrykom, gospodarce rolnej, turystyce oraz różnym instytucjom. Każdy rozdział jest bogato ilustrowany zdjęciami oraz kończy się kalendarium, które porządkuje przytoczone fakty. Czarno-białe fotografie zamieszczone w tekście oraz wkładka z kolorowymi zdjęciami, na ośmiu końcowych kartkach, są doskonałej jakości. Książka zawdzięcza to wysokiej klasy papierowi, na jakim ją wydrukowano. Dzięki temu, oprócz wartości historycznej, posiada ona walory albumu.

Na stronie Wydawnictwa Ad Rem, które zrealizowało wydanie książki możemy przeczytać, że :”Do książki dołączona jest płyta z fotografiami i filmami Emila Pyzika, Krzysztofa Sawickiego, Grzegorza Truchanowicza, Muzeum Karkonoskiego w Jeleniej Górze i Gminnego Ośrodka Kultury w Mysłakowicach.”*

Przędzarz lniany - pocztówka
Ilość materiału faktograficznego, zgromadzonego na płycie oraz zaprezentowanego w książce jest imponująca!
Płyta zawiera 24 foldery z mapami „dawnego” Erdmannsdorf i współczesnych Mysłakowic. Znajdziemy tam grafiki pokazujące pałac, park oraz kościół w Mysłakowicach oraz niemal 200 pocztówek - większość z nich jest przedwojenna, a najstarsza pochodzi z końca XIX wieku. Zdjęcia dotyczą Tyrolczyków, projektów i planów przebudowy pałacu (król Fryderyk Wilhelm III dokonał kolejnej przebudowy) oraz wizerunków już zmienionego obiektu, portretów mieszkańców oraz ich gości. Na płycie znajduję się około 80 fotografii uzyskanych od ostatnich, przedwojennych właścicieli pałacu. Przedstawiają one ludzi, zabudowania, wnętrza pałacu i okolicę. 

Wieś Mysłakowice (Erdmannsdorf) - grafika
Równie bogato udokumentowana jest powojenna historia Mysłakowic m. in. pałacu, szkoły, kościoła, Zakładów Lniarskich „Orzeł”, Fabryki Porcelany „Polam”, Gminnego Ośrodka Kultury i Klubu „Radar”. 

Tyrolczycy i dom tyrolski - grafika
W osobnym folderze znajdziemy dokumenty dotyczące parafii ewangelickiej Erdmannsdorf – Zillerthal, sporządzone na podstawie ksiąg parafialnych, wykaz właścicieli wsi Mysłakowice od roku 1385 oraz dwa filmy. 
Pierwszy, to 20 minutowy, archiwalny film z 1937 roku, przedstawiający ślub i wesele w pałacu w Mysłakowicach ówczesnych jego mieszkańców: Dorothei i Kurta Rudolphów.

Pan Emil Pyzik w studio TV "Odra"
Drugi, to wyemitowany przez Telewizję „Odra” w lipcu 2007 roku program z serii „Temat dnia”, w którym gościem redaktora Tadeusza Siwka był pan Emil Pyzik. Mamy okazję poznać człowieka, który obecnie jest emerytowanym nauczycielem fizyki oraz byłym dyrektorem szkoły w Mysłakowicach, ale przede wszystkim pasjonatem historii miejsca, w którym przyszło mu żyć. To właśnie pan Emil Pyzik od wielu, wielu lat gromadzi informacje, zdjęcia, pocztówki oraz przedmioty codziennego użytku, związane z historią wsi. Dzięki zgromadzonym przez niego dokumentom mogła powstać ta książka.
Zgodnie z chińskim przysłowiem - jeden obraz wart jest więcej niż tysiąc słów - trzeba przyznać, że album „Ze Śnieżką w tle. Opowieść o królewskiej wsi Mysłakowice” wraz z dołączoną płytą, prezentuje nam bardzo bogaty materiał historyczny dotyczący nie tylko samej miejscowości, ale też jej szerokich okolic.

Tyrolczycy i dom tyrolski - pocztówka
Książka jest bardzo wartościową pozycją dla wszystkich, którzy chcą poznać historię Kotliny Jeleniogórskiej niezależnie od tego czy tutaj mieszkają, czy przyjeżdżają z wizytą lub na leczenie. Szczególnie cenna jest dla przewodników i osób, które lubią samodzielnie odkrywać nowe miejsca. Jest też fascynującym świadectwem przeszłości, którą udało się ocalić od zapomnienia.
Polecam!
-------



Ze Śnieżką w tle. Opowieść o królewskiej wsi Mysłakowice
Romuald Witczak
Wydawnictwo: Związek Gmin Karkonoskich
data wydania 2016 (data przybliżona)
ISBN 9788394343804
liczba stron 208
Zdjęcia pochodzą z materiałów znajdujących się na płycie dołączonej do książki. Niektóre z nich zawierają "znak wodny" - logo Związku Gmin Karkonoskich.

Magdalena Woźniak