wtorek, 16 maja 2017

Dwie Marysie - Ewa Nowak

On zza mórz przyzywa burze,
By mu szlak kreśliły w toni,
Ona wdycha z linii dłoni
Bukiet tęsknot i odurzeń.
On zza mórz przyzywa burze.

Jacek Kaczmarski, Księżniczka i pirat…


Prolog

Marysia Gwidosz miała zamiar wreszcie wyspać się do woli. Niestety, zapomniała uzgodnić swoje plany z firmą strzygącą trawniki na terenie Spółdzielni Mieszkaniowej Bródno. W wyniku braku wspomnianych uzgodnień o godzinie siódmej czterdzieści tuż pod otwartymi oknami mieszkania Gwidoszów pracownicy firmy Trawpol włączyli dwie kosiarki spalinowe.
Rodzina Gwidoszów od wielu lat mieszkała w tym samym miejscu i nie było to pierwsze koszenie trawy o świcie (dla Marysi w dni powszednie świt kończy się około godziny dziewiątej, a w soboty i święta trwa do dwunastej). Wiele razy Marysia zastanawiała się, skąd ci opaleni na brąz, muskularni panowie dowiadują się, kiedy ona śpi, potrzebuje spokoju lub chce oglądać film. Bo to, że się jakoś dowiadywali, jest pewne. Koszenie trawnika pod oknami jej mieszkania nie zdarzało się, kiedy znajdowała się poza domem, było za to zawsze idealnie zsynchronizowane z jej potrzebą ciszy lub snu.
– Co za kretyni koszą o tej porze?! Ludzie, jest sobota! – zaczęła krzyczeć.
Było to zachowanie mało rozsądne, bo przecież jej głos nie zdołałby się przebić przez warkot kosiarki. Osiągnęła tylko tyle, że obudziła swoją młodszą siostrę.
Celina Gwidosz, lat jedenaście, mimo że dawno pożegnała okres niemowlęcy, zachowała cudowną właściwość: mogła jak noworodek spać wszędzie i w każdych warunkach, ale bez przesady oczywiście.
Otworzyła oczy. Zarejestrowała to, co konieczne, czyli że jej siostrze nic nie jest, nie wzywa pomocy i nie umiera, tylko wydziera się na mało zrozumiały temat.
– Zabiłabym ich gołymi rękami! Psychole! – syczała Marysia, rzucając się w pościeli.
– Kogo? – zapytała Celinka.
Nie była za bardzo zainteresowana odpowiedzią. Zapytała, bo kochała siostrę i czuła, że Marysia chce, żeby jej zadać to pytanie.
– Tych bestialskich kosiarzy! Dobrze, że nie mam żadnej władzy, bo pozabijałabym wszystkich.
– Wszystkich? – Celinka uśmiechnęła się pod nosem. – Brat Bartka Karasia jest konserwatorem trawników.
– A wiesz, co mnie obchodzi brat Karasia czy innej Płoci?! Jeśli jest kosiarzem, zasługuje na śmierć. Śmierć kosiarzom! – wrzasnęła w stronę okna. – Za jakie grzechy ja muszę to znosić?
– O co ci chodzi? Pokoszą i przestaną – powiedziała Celinka, ale tą opinią nie zjednała sobie siostry, która wsadziła głowę pod poduszkę i kopała nogami materac.
Zapach skoszonej wiosennej trawy był zniewalający. W odróżnieniu od siostry Celinka bardzo lubiła kosiarzy. Podobała jej się ich praca. Zawsze byli opaleni, nosili spodnie na szelkach, a na głowach często mieli fajne kolorowe arafatki albo chustki. Krzyczeli głośno, no i mieli superkosiarki. Tego roku koszenie szczególnie interesowało Celinkę, bo brat Bartka Karasia właśnie tym się parał. A poza tym było to pierwsze koszenie w sezonie, więc jeszcze się nie nasyciła zapachem, a hałas jej nie przeszkadzał.
Celinka otworzyła okno na oścież i przyglądała się obu kosiarzom pod kątem podobieństwa do Bartka Karasia.
– Ale super pachnie, prawda? – Zaciągnęła się trawiastym zapachem.
– Zamknij okno! – wrzasnęła Marysia. – Jesteś dzieckiem anormalnym. Wyjdź za rolnika, będziesz o trzeciej dwadzieścia krowy ganiać na pole!
– Rozważam to – mruknęła Celinka i zamknęła okno.
– No nie, to jest chore. Jeszcze nie ma ósmej!
Do pokoju weszła Joanna Gwidosz, lat pięćdziesiąt, mama dziewczynek i dwójki dorosłych i już niemieszkających z rodzicami dzieci, Malwiny i Kuby.
– Przestań krzyczeć, bo obudzisz tatę.
Marysia chciała powiedzieć, że to niemożliwe, żeby ktoś był w stanie spać w tych warunkach, ale mama ją ubiegła.
– Marysiu, taki już urok kwietnia. Wiosna, panie sierżancie!
Wydawało jej się, że w ten sposób rozładuje atmosferę, ale pod wpływem miażdżącego spojrzenia córki dodała innym już tonem:
– Czego nie można zmienić, trzeba zaakceptować. Widzimy świat przez pryzmat własnych emocji. Zmień emocje, zmieni się rzeczywistość.
– Co to za teksty, mamo? Lamus się o nie pyta. To są, z przeproszeniem, gigachrzany.
Marysia wzięła przygotowany przez mamę kubek kakao i już miała się napić, ale nagle odsunęła go gwałtownie.
– Nienawidzę kożuchów. Obrzydliwość! – Spojrzała na siostrę, która z lubością przełykała kożuch. – Jak niski próg wrażliwości trzeba mieć, żeby móc to pić!
Z furią wcisnęła stopy w rozdeptane kapcie i wyszła z pokoju.
Mama odprowadziła ją wzrokiem, a potem spojrzała na Celinkę. Najmłodsza córka miała wielkie niebieskie oczy, które wbiła w matkę. Joannie zrobiło się żal dziecka.
– Nie przejmuj się nią, kochanie.
– Czym mam się przejmować? – Celinka wzruszyła ramionami. – Będzie więcej dla nas.

Prysznic poprawił nieco podły nastrój Marysi. Ciepła woda oraz aromaterapeutyczny zapach żelu limonkowo-migdałowego nieco ukoiły jej skołatane nerwy.
Kiedy Marysia wycierała mokre łydki i cichutko sobie podśpiewywała, do łazienki wszedł Pies, czyli najstarszy kot Gwidoszów. Jak w wielu domach, w których mieszkają koty, kratka w drzwiach łazienkowych była na stałe wyjęta, żeby zwierzęta miały swobodny dostęp do swojej toalety. Pies posłał Marysi ponaglające spojrzenie, ponieważ nie lubił korzystać z kuwety w obecności innych stworzeń.
– Nie możesz poczekać dwie minuty? I drugi przylazł? Kto was tu nasłał, co? Mamo!
Wołanie mamy w tej sytuacji nie było zbyt racjonalne, ale Marysią zawładnęły emocje.
– Kompletnie już zapomniałem, jak to się objawia – jęknął siedzący przy stole Mariusz Gwidosz. – Nie wiem, czy dam radę trzeci raz przez to przebrnąć. Myślałem, że przejdzie bokiem.
– Naiwność ludzka nie zna granic – powiedziała Joanna. – To nie burza.
– Ale jakoś późno tym razem, prawda?
– Rzeczywiście… Albo wcześniej nie było aż tak. Malwinka chyba pod koniec podstawówki, Kuba to już nie pamiętam, ale też było ostro. Przypomnij sobie, jak nie odzywał się do nas przez całe popołudnie, bo mu przerwałeś opowiadanie snu, albo jak się obraził na babcię, kiedy powiedziała, że ładny z niego chłopczyk.
Rodzice zachichotali.
– Damy radę, nie martw się. To tylko trzy, cztery lata.
– Asieńko, ty to umiesz człowieka pocieszyć. Cudowna perspektywa – niemal bezgłośnie wyszeptał Mariusz. – Cztery lata bez wyroku.
Celinka miała swoje miejsce przy stole. Nie było to miejsce przypadkowe. Celinka wybrała je z premedytacją, ponieważ znajdowało się najbliżej tostera. Proces opiekania fascynował ją od dłuższego czasu. Wsadzała tosty do opiekacza i włączała timer. Uwielbiała patrzeć, jak upieczone grzanki wyskakują w górę. Z niezrozumiałych dla siebie i innych powodów po prostu lubiła ten moment. Jednym uchem rejestrowała, że rodzice rozmawiają o czymś ciekawym, ale tosty były zawsze na pierwszym miejscu. Tym razem również poczekała, aż wyskoczą, i dopiero wtedy włączyła się do rozmowy.
– Czy chodzi o to, że ona ma okres dojrzewania? – zapytała, kładąc jednego tosta na talerzu mamy, a drugiego na talerzu taty.
– Cicho! – syknęli rodzice, z przerażeniem patrząc na drzwi.
– Nie mów garbatemu, że garbaty – szepnął Mariusz. – Potem ci wszystko wytłumaczę. Teraz zaklinam, żebyś pod żadnym pozorem nie wymawiała przy Marysi słowa „dojrzewanie”. To jest słowo zabronione.
– A kiedy konkretnie będę już mogła je wymawiać? – zapytała z dociekliwością właściwą dobrze rozwiniętym jedenastolatkom.
– Sama się zorientujesz.
– A jeśli się nie zorientuję sama? – Drążenie tematu to, obok dociekliwości, kolejna typowa cecha dziecka w tym wieku.
– To mnie zapytasz i ja ci wtedy powiem.
Taka odpowiedź satysfakcjonowała Celinkę. Wsadziła do opiekacza dwa kolejne tosty i spojrzała przez ramię na drzwi łazienki.
„Mamy w domu dwa koty – rozmyślała. – Kot jest stworzeniem żywym, a skoro żyje, musi sikać i robić kupę. Załatwia się do kuwety, która stoi w łazience. O co więc tyle rabanu?”.
– Czy on zawsze musi włazić, kiedy ja tu jestem? Zróbcie coś! – Marysia wypadła z łazienki.
– On tu mieszka od dwunastu lat – spokojnie powiedział Mariusz.
– Rany, o co tyle krzyku. Ja sprzątnę – zaoferowała się Celinka, nie odrywając wzroku od tostera.
Gdy kolejne dwie grzanki wyskoczyły gotowe do konsumpcji, zsunęła się z krzesła i ruszyła do łazienki. Nie lubiła sprzątać po kotach, ale była mądrym człowiekiem i wiedziała, że życie nie składa się tylko z tego, co lubimy. A to, czego nie lubimy, warto zrobić od razu i mieć z głowy.
Rodzice w milczeniu siedzieli przy stole. Ojciec, unikając wzroku córki, smarował razowy tost powidłami żurawinowymi, a mama wciskała cytrynę do zielonej herbaty. Ich milczenie zirytowało Marysię.
– Z wami da się pogadać od serca. Nie ma to jak zrozumienie, prawda? Dzięki za wsparcie – warknęła i poszła do pokoju.
Marysia naciągnęła na siebie dżinsy i bluzę. W zasadzie powinna zabrać się do lekcji, powinna też zacząć myśleć nad projektem na biologię. Dostała świetny temat: „Proces domestykacji”. Udomawianie zwierząt zawsze bardzo ją interesowało. Tak jak lubiła, temat był interdyscyplinarny – z pogranicza genetyki, psychologii zwierząt i fizjologii. Ameba postawiła sprawę jasno: na szóstkę trzeba zrobić projekt; kto chce, proszę bardzo, ona udostępnia tematy. Marysia miała z biologii piątkę zagwarantowaną, ale miło byłoby mieć szóstkę. Poza tym lubiła Amebę i biologię, może zresztą będzie studiować właśnie ten kierunek? A skoro chce iść na biologię, to nie ma co tracić czasu, trzeba się brać do roboty.
Spojrzała na zegarek i postanowiła, że posiedzi nad projektem przez dwie godziny. Nastawiła budzik w smartfonie, potem puściła cichutko Dziadka do orzechów, przy którym zawsze świetnie jej się pracowało, i zabrała się do zadania.
„Udomowienie zwierząt, czyli domestykacja, zaczęło się około piętnastu tysięcy lat temu. Spośród stu czterdziestu ośmiu tysięcy gatunków udało się do dziś udomowić zaledwie piętnaście. Pierwszy udomowiony przez człowieka gatunek to pies”.
Wybranie zdjęć psa zajęło Marysi masę czasu, bo nie mogła się zdecydować, czy na slajdzie umieścić baraszkującego w wodzie rottweilera, czy raczej wyżła na polowaniu. Bijąc się z myślami, mimowolnie spojrzała na śpiącą Łapę. Wzięła aparat i zrobiła jej zdjęcie. Tak, to był zdecydowanie dobry przykład ukazujący, jak daleko zaszedł proces domestykacji.
Nawet nie poczuła, kiedy minęły dwie godziny. Przyszedł czas na relaks. Wzięła do ręki katalog Festiwalu Mozartowskiego. Gruba, ciężka książka ze streszczeniami wszystkich oper Mozarta była lekturą, po którą Marysia sięgała najczęściej. Nareszcie spełniło się jej marzenie i w tym roku miała karnet na festiwal. Kochana babcia zafundowała jej taki prezent. Babcia miała nadprzyrodzony dar obdarowywania członków rodziny dokładnie tym, czego pragnęli.
Ponieważ w tym roku Festiwal Mozartowski zaczynał się od Cosi fan tutte, Marysia zaczęła lekturę katalogu od tej właśnie opery. Znała ją dobrze. Miała chyba siedem lat, gdy Kuba po raz pierwszy ją na nią zabrał. Czytała więc streszczenie tylko z nawyku. Sama opisałaby akcję nieco inaczej, ale co tam! Liczy się muzyka.
Sięgnęła po boks z Complete Mozart Edition i założyła słuchawki.
Była właśnie przy arii Despiny, gdy drzwi się otworzyły i wolno, ze spuszczoną głową, do pokoju weszła Celinka. Sięgnęła po swoją torebkę.
– Co ty się tak skradasz, Celuś? Idziecie gdzieś? – przyjaźnie zagadnęła siostrę Marysia.
Cela rozpromieniła się. Okazało się, że wybierają się do Żukowskich na, jak powiedziała ciocia Żukowska, królewskie ciasto owocowe w dużej ilości.
– Królewskie ciasto owocowe w dużej ilości, mówisz?
Marysia zerknęła na zegarek. Lekcje i porządki są zawsze, a królewskie ciasto owocowe, zwłaszcza w dużej ilości – rzadko. Wybór był prosty.
– Ja też chcę. Dajcie mi pięć minut! – wrzasnęła i rzuciła się do łazienki.
Po pięciu minutach – przebrana, uczesana i uśmiechnięta – była gotowa.
Kiedy wyszli na klatkę schodową, objęła Celinkę, szturchnęła ją w bok i szepnęła:
– Trzy czte-ry.
Kołysząc się miarowo do taktu, zaczęły podśpiewywać:
– Hey Jude, don’t make it bad…
Do Żukowskich dotarli w miłym sobotnim nastroju. Królewskie ciasto owocowe okazało się mocno spieczonym biszkoptem ze szklarniowym rabarbarem, ale Marysia miała dziką ochotę na jakiekolwiek ciasto. Była czternasta, a ona przecież od rana nie miała nic w ustach. Trzeba było to jakoś nadrobić.[źródło]
Książka znajduje się w szkolnej bibliotece!

piątek, 12 maja 2017

Bransoletka - Ewa Nowak

Granica między fantazją a rzeczywistością była u mnie zawsze beznadziejnie zamazana.

Roman Polański




Niech się wreszcie nauczy

W trzeciej klasie czytaliśmy Dzieci z Bullerbyn. Ostatnio znowu zajrzałam do tej książki i uderzyło mnie, że gdzieś tam, w bezsłonecznej Szwecji, i to ze sto lat temu, było dokładnie tak jak dziś. Idę do szkoły dwanaście minut, a wracam czterdzieści, a najczęściej jeszcze dłużej. Droga do szkoły jest całkiem innej długości niż powrotna. Astrid Lindgren była mądrą kobietą.
My, dziewczyny, zazwyczaj wychodzimy razem. Chwilę stoimy przed szkołą i gadamy, a potem idziemy grupami w zależności od tego, gdzie kto mieszka. Dom Magdy jest najdalej. W zeszłym roku to ustaliłyśmy, bo zmierzyłyśmy krokami, gdzie dokładnie wypada połowa drogi między naszymi domami. Tylko co z tego? Magda ciągle wykręca mi ten sam numer.
Tego dnia jak zwykle wracała z nami Baśka. Ona jest niesamowita – śmieje się cały czas i dosłownie ze wszystkiego sobie żartuje. Przy niej zawsze mam dobry humor. Kiedy tylko Baśka się odłączyła i pogalopowała wielkimi susami do domu, zrobiło się cicho. Czekałam, aż Magda przeprosi mnie za to, że znów grzebała w moich rzeczach, ale ona raptownie odwróciła się i wzięła mnie pod ramię.
– Słuchaj, Werka, miałam ci powiedzieć coś niesamowitego! Wiesz, kto się wczoraj do mnie odezwał? Nie uwierzysz!
Byłyśmy dokładnie w połowie drogi, przy przerdzewiałej skrzynce na listy koło sklepu spożywczego, przystanęłam więc i czekałam, aż skończy.
– A, racja! – Magda niby nagle przypomniała sobie, że tu jest połowa drogi. – Odprowadzisz mnie? To ci opowiem...
Czasem nawet mogłabym ją odprowadzić, ale ona zawsze mnie o to prosi. Zastanawiałam się przez chwilę. Nie chciałam jej odprowadzać, bo musiałam napisać wypracowanie i rozwiązać zadania z matematyki, a poza tym chciałam poczytać. Kiedyś odprowadzałyśmy się i bywało, że stałyśmy nawet dwie godziny, bo nie mogłyśmy się nagadać, ale to już przeszłość.
Teraz chciałam iść do domu. Bez niej. Dlaczego nie umiem powiedzieć jej tego wprost? Nienawidzę tego w sobie. Zaczęłam gorączkowo szukać w głowie jakiegoś pretekstu, bo o tym, że chcę robić matmę, przecież jej nie powiem. Zanim się odezwałam, Magda powiedziała:
– Racja, przecież i tak będziesz szła ze Śliwą. To weźmy go...
Nie chciałam się z nią kłócić, dlatego zanim zdążyłam się zorientować, już szłyśmy do mnie. Trudno, stracę trochę czasu, ale przynajmniej usłyszę jakąś dobrą historię. Skoro nie chciała mówić przy Baśce, to pewnie coś o chłopakach. Zapytałam, kto się do niej odezwał, ale Magda powiedziała, że opowie, jak już wyjdziemy, bo nie chce przerywać. To długa historia, a jej się chce siusiu.
Otworzyłam drzwi do mieszkania. Śliwa wyskoczył na nas jak wściekły. Szczekał i piszczał z radości.
– Siad, pies! – Usiłowałam opanować jego radość.
Magda zatkała nos. Wiem, że mój pies wydziela okropny zapach, ale to nie było miłe. Mam czworonoga, który śmierdzi. Magda nie musi demonstrować swojego obrzydzenia.
– Masz rację. Nie wierzyłam, jak mówiłaś, ale racja, śmierdzi w całym mieszkaniu. On jest ohydny.
Magda zdjęła buty, a raczej skopała je ze stóp. Widziałam, że jeden zostawił ślad na ścianie. Jak ojciec zobaczy, znów będzie gadanina do wieczora.
Magda poszła do toalety. Gdy wróciła, ściągnęła sweter, poprosiła o herbatę z cytryną i miodem oraz o coś słodkiego. Usiadła w moim fotelu.
Zerknęłam na zegarek. Śliwa piszczał, Magda grzała dłonie o kubek.
– Czytasz to?
Przecież widzi, że to czytam. Jest okropnie złośliwa. Naprawdę nie pamiętam, dlaczego w ogóle chciałam się z nią przyjaźnić.
– Chodźmy, bo Śliwa szaleje.
Byłam spięta. Lada moment ktoś mógł wrócić do domu. Chciałam, żebyśmy wreszcie wyszły.
– Minutkę, tylko dopiję. Pyszna, szkoda zostawić. Nie wiem, jak ty to robisz, że zawsze wychodzi ci taka dobra.
Usłyszałam klucz w drzwiach, Śliwa zaczął szczekać z radości, a potem dobiegły mnie jakieś dziwne odgłosy.
Kuba razem z Jarem, swoim kolegą, usiłowali przepchnąć przez drzwi drucianą klatkę.
– Co to jest?
– Czołg z wodotryskiem. – Bazyliszek patrzy na mnie z politowaniem i posyła Jarowi porozumiewawcze spojrzenie. – Nie widziała nigdy klatki.
– Ale taka duża... – Nie wiem, po co to powiedziałam.
– Dla mnie. Od dziś będę w niej spał, żebyś mnie nie pogryzła.
Magda posłała mi spojrzenie pełne współczucia i szepnęła: „Bazyliszek”. Wie, że tak nazywam Kubę. Wspomniałam jej o tym w czasach, gdy zwierzałyśmy się sobie ze wszystkiego. Dziś na pewno bym jej o tym nie powiedziała.
Wreszcie wyszłyśmy. Spuściłam Śliwę ze smyczy i myślałam, że Magda wreszcie mi opowie tę swoją niesamowitą historię, ale ona zaczęła inny temat.
– Kochana ta Basia, nie da się jej nie lubić.
– To prawda. Ma niesamowite poczucie humoru. Trzeba jej jakoś pomóc z tą historią, bo...
– Ty chcesz jej pomóc?
– Tak, a co?
– Nic. – Magda zrobiła jedną ze swoich głupich min. – One cię nazywają: Ciuma.
– Kto?
– Baśka i Oliwka. To znaczy kiedyś, teraz już może nie. Ale to nie było miłe, gdy przy mnie tak o tobie mówiły.
Ciuma. No pięknie! A miałam wrażenie, że Baśka mnie lubi. Zrobiło mi się strasznie przykro, bo akurat po Baśce czegoś takiego bym się nie spodziewała. Chciałam zapytać, skąd Magda o tym wie, ale nie dała mi dojść do słowa.
– Weruś, sorki, ale tu cię zostawię, bo mam tylko dziesięć minut. Lecimy z mamą po buty dla mnie. Kupuję jednak te kozaczki... Pogadamy jutro!
Pomachała do mnie. Pół minuty temu szła wolno, ruszając się jak w smole, a nagle z werwą już biegła do domu. Mieszkamy dość blisko siebie, może kilometr, ale nie chodzi o drogę, tylko o zasady. Zawsze mi to robi – zostawia mnie na lodzie! A ja się daję.
Zawołałam Śliwę i wściekła wracałam do domu. Nie mogłam przestać o tym myśleć. Najlepszy czas – dwie godziny, kiedy nikogo nie ma w domu, zostały zmarnowane i na dodatek zaczęło padać, a jak na złość nie był to śnieg. Magda była już w domu, a ja wracałam w strugach deszczu. Śliwa hasał w błocie, szczekał i taplał się w kałużach. Wytarcie mu łap zajmie mi co najmniej kwadrans. Nienawidzę zapachu sierści pomieszanego z błotem.
Pies ledwo dał się złapać. Musiałam mu kilka razy przylać, żeby przestał się szarpać.
Ojciec już był w domu. Jeszcze go nie widziałam, a już wiedziałam, że jest zły. Jego nastroje wyczuwam przez ścianę. Może zobaczył ten ślad buta, może Śliwa coś nadgryzł albo Bazyliszek zostawił bałagan.
Wyszedł do przedpokoju. Odwróciłam się tyłem i usiłowałam na niego nie patrzeć. „No, o co się tym razem przyczepisz?” – pomyślałam.
Nawet przez moment wydawało mi się, że nie jest zły, ale to było tylko złudzenie. Popatrzył na mnie i warknął:
– A jakieś „dzień dobry” to nie łaska?
Znowu zaczyna. Coś tam mu odmruknęłam, żeby się odczepił, ale nic z tego.
– Chodź no tu. Z kim ty się zadajesz?
– Z ufoludkami, nie wiedziałeś?
Zacisnęłam szczęki ze złości. Nie cierpię głupich pytań.
– Z ufoludkami? Jak ja lubię rozgarnięte dziewczynki. Nie dziwię się, że żaden chłopak...
Nienawidzę, gdy ojciec niby tak dobrodusznie, niby tak mimochodem gada, że z kimś takim jak ja żaden facet się nie zwiąże. Byłam kłębkiem nerwów, więc od razu zakręciły mi się łzy w oczach.
– O, już ryczy. – Ojciec krzywi się tak samo jak Kuba. – Trochę dystansu do siebie. – Nagle zmienił ton. – Wyobraź sobie, wysiadam dziś i widzę grupę rozwrzeszczanych, ryczących małolat. Patrzę, a wśród tej menażerii jest moje dziecko... O, przyszła matka.
– Cześć wszystkim. Ohydna ulewa.
– Pomóż matce.
Wzięłam od mamy ciężką torbę. Wystawała z niej bagietka. Byłam głodna.
– Co ci się stało, Werciu? Masz gorączkę?
Mama zdjęła czapkę, strzepnęła z niej wodę i ułożyła na komodzie, żeby wyschła. Znów zaczęłam płakać. Nie mam pojęcia, dlaczego tak często płaczę.
– Nie wiem, co z nią zrobić. – Ojciec się wyszczerzył. To chyba miało mnie rozbawić.
– Zabij mnie, będziesz miał wreszcie spokój – rzuciłam.
Ojciec podniósł ręce do góry jak na filmie.
– Ja się poddaję. Idę popracować.
Zostałyśmy z mamą same w przedpokoju.
– Jadłaś obiad? – spytała.
To jest najważniejsze. Dziecko stoi w przedpokoju zalane łzami, a jego matka pyta, czy jadło obiad. Czy w tym domu nikogo nie obchodzi nic oprócz wyprowadzania psa, odkurzania i jedzenia w szkole obiadów?
– Była awaria wody i dali nam drożdżówki i mleko.
– Aha. A co było? Jaka zupa?
– Mówiłam ci! Nie było obiadu! – Nie wytrzymuję.
– Czemu ty wiecznie podnosisz głos? Wracam wieczorem zmęczona jak pies, a do ciebie strach się odezwać...
– A nie mówiłem? – odzywa się ojciec. – Z nią nie da się wytrzymać.
Odwróciłam się na pięcie i poszłam do swojego pokoju.
Śliwa spał zwinięty na moim łóżku.
– Wynocha! – Chwyciłam go za grzbiet i zrzuciłam z łóżka. – Nie wolno, rozumiesz?! Nie wolno spać na łóżku.
Musiałam go przytrzymać za kark, bo jak tylko czuje, że dostanie, zaraz się wyrywa. A musi dostać, żeby zapamiętał, że ze mną nie ma żartów.
Rzuciłam się na łóżko, ale narzuta śmierdziała Śliwą, więc zerwałam ją z łóżka i cisnęłam na podłogę. Wtedy przyszła wiadomość.
„Sprawdź mi, o której jutro grają Złodzieja. Tylko szybko, please”.
To Magda. Jutro będzie środa, środy mam zajęte – angielski i basen. I ona o tym wiedziała. Na Złodzieja też chcę iść. I o tym również wiedziała.
– Nie doczekasz się. Koniec z tym. Nie będę ci nic sprawdzać! A może jestem zajęta? A może nie mam teraz Internetu? A może mam swoje sprawy? Może się kąpię i nie słyszałam? – powiedziałam sama do siebie, ciągle patrząc na wyświetlacz. – A może po prostu mi się nie chce? Sama sobie sprawdź.
Ciekawe, z kim idzie? Pewnie z mamą albo z Andżeliką. Specjalnie wybrała środę. Specjalnie...
Zrobiło mi się smutno. To ma być przyjaciółka?
Wtedy przyszła druga wiadomość: „Weruś, błagam! Strasznie mi zależy”.
Spojrzałam na zegarek. Osiemnasta czterdzieści sześć. Oderwała mi się podszewka w kurtce, wzięłam więc nici i wolniutko, starannie, najdokładniej, jak tylko umiałam, zaczęłam ją przyszywać.
Skończyłam, zrobiłam elegancki supełek, odcięłam resztę nici i dopiero wtedy włączyłam komputer. Poczeka. Nie będę całą dobę na jej usługach. Niech się nauczy, że ja też jestem czasem zajęta i mam swoje sprawy. Niech się wreszcie nauczy.[źródło]
Książka znajduje się w szkolnej bibliotece!

wtorek, 9 maja 2017

Mój Adam - Ewa Nowak


W naszej tradycji kulturowej kontaktów między płciami, żeby doszło do zalecanego przedłużenia gatunku, na niego spada ogromny wysiłek przekonania jej, że to w ogóle ma sens. On musi stwarzać odpowiednią atmosferę, wyszukiwać właściwe argumenty, rujnować się na potem nikomu niepotrzebne drobiazgi i prezenty, a przede wszystkim przedstawiać się z jak najlepszej strony, a to znaczy kłamać od razu na początku związku. Ona z kolei ma prawo reagować na to w sposób dalece niezobowiązujący – spojrzeniami, uśmiechami, tym, jak wygląda, a przede wszystkim różnymi półsłówkami. On musi się domyślać, czy one coś znaczą, i oczywiście podkłada pod nie najróżniejsze treści – zupełnie niepotrzebnie, bo tak naprawdę one nic nie znaczą. Wszystko to nie zmienia faktu, że kiedy już dojdzie do tego, na czym mu tak zależało, od tego momentu cała odpowiedzialność za związek spada na nią.

Jacek Kaczmarski – płyta Mimochodem,
zapowiedź do piosenki Coś Ty! (Zaloty)


Co ja właściwie zrobiłam?

Artura poznałam trzeciego października. Nie był to żaden nadzwyczajny przypadek, nic romantycznego. Po prostu byliśmy w tej samej grupie studenckiej. Chemia – niby ścisły kierunek, a facetów tylko sześciu. Hanka, moja starsza siostra, uprzedzała mnie, że pierwszy rok jest okropny. Liczysz na jakieś szalone życie studenckie, na wysiłek intelektualny, na Bóg wie co, a dostajesz nudnych wykładowców i musisz się zmuszać, żeby iść na jakieś zajęcia.
Trzeciego października stałam przed tablicą informacyjną i usiłowałam zrozumieć, co oznaczają tajemnicze znaczki na naszym planie zajęć i dlaczego Hanka jak zwykle musiała mieć rację. W liceum było sto razy fajniej. W każdym razie w liceum przynajmniej rozumiałam, o co chodzi w moim planie lekcji.
– Masakra.
Odwróciłam się i zobaczyłam chłopaka z mojej grupy.
– Nie kumam, o co tu chodzi. Jaką my jesteśmy grupą?
– Jeden G. Zaczynamy dopiero o jedenastej – jęknęłam. – Jak ja to sprawdzałam?
– Za trzy godziny? Wykończą mnie tu. Co masz zamiar robić?
– Nie mam pojęcia. Nie wiem, czy o tej porze czynna jest jakaś biblioteka. Nawet nie wiem, gdzie jest biblioteka.
– Artur. – Wyciągnął do mnie rękę. – Mam stancję na Gęstej, cztery minuty stąd. Zapraszam. Pomożesz mi zjeść trochę tego, co dali mi w domu. Ledwo to wniosłem po schodach.
Mogłam powiedzieć: „Nie, dzięki, wolę się pouczyć (niby czego?), wracam do domu (tylko po co?), pójdę na spacer i przemyślę kilka spraw (tylko jakich?)”. Mogłam mu odmówić, ale dlaczego miałabym z miłym chłopakiem o przyjemnej aparycji, żadnym podejrzanym, bo z mojej grupy studenckiej, nie iść na wałówkę z domu?
– Sorki za bajzel, przyjechałem o trzeciej w nocy.
Chyba zrobiłam głupią minę, bo Artur zaraz dodał:
– Jeżdżę w nocy, bo taniej.
– Skąd jesteś?
– Z Warszawy.
– To dlaczego tu studiujesz? Nie wolałeś...
– Nie, nie wolałem. Wolałem tu. Pewne okoliczności... Nie chcę do tego wracać. Pasztet czy naleśniki z serem?
Artur zaczął otwierać jakieś słoiki, odpakowywać jakieś paczuszki. Wstawił wodę na herbatę, a ja rozejrzałam się po stancji.
Kwadratowy, dość duży pokój z samodzielną łazienką i aneksem kuchennym, łóżko, regał, dwie małe komody, zielony dywan wyglądający na zupełnie nowy.
Zjedliśmy. Byłam bez śniadania, a jego mama robi całkiem dobre naleśniki, chociaż jak dla mnie trochę za mało przypieczone. Moja mama robi takie rumiane, ale darowanemu koniowi... wiadomo. Wypiliśmy po kawie, a potem po herbacie. Artur gra w kulki. Ograł mnie z kretesem ze cztery razy, ale potem załapałam algorytm i on przegrał. Wpadliśmy na ćwiczenia równo z prowadzącą.


– Nic nie rozumiem – jęczałam.
– Spokojnie. Skoro inni dali radę, my też damy. Idziemy do mnie? Widziałaś, ile tego jest?
– Nie dam rady. Obiecałam siostrze, że skoczymy do babci.
– Szkoda. Zadzwoń do mnie wieczorem i spytaj, czy żyję, bo jak sam zjem to wszystko, mój organizm może nie wytrzymać.
Wpisałam go sobie w kontaktach jako „Artur z grupy”, bo nie wiedziałam, jak ma na nazwisko, a głupio mi było pytać. Po trzech godzinach dostałam wiadomość:
„Ja jeszcze żyję, ale co to za życie... Wejdziesz na Socjetę?”.
Byłam akurat w sklepie. Wyłudziłam od mamy trochę kasy i kupowałam ciepłe tureckie rajstopy, bo ponoć od przyszłego tygodnia miało się strasznie ochłodzić. Kupiłam te, które akurat trzymałam w ręku, i pędem pobiegłam do domu.
Siedzieliśmy na Socjecie ze cztery godziny z małymi przerwami. Gadaliśmy o zadaniach z chemii nieorganicznej i o tym, że taka wysoka dziewczyna z naszej grupy, Daria, jest jakaś dziwna, że jutro może sypnąć śnieg, a Artur ma tylko trampki, bo do domu jedzie dopiero w piątek, i o tym, że Allen ma ponoć kręcić coś w Warszawie. Byłoby super statystować u niego.
W czwartej klasie podstawówki moja absolutnie wtedy najbliższa przyjaciółka zakochała się w takim jednym kujonie, Mateuszu. Łaziłam razem z nią pod jego salę i razem z nią udawałam, że co przerwę znosi nas tam absolutnie przypadkiem. Po jakichś dwóch tygodniach ona się odkochała, a mnie ten Mateusz podobał się jeszcze bardzo długo, ale oczywiście nikt się nigdy o tym nie dowiedział, zwłaszcza on.
W gimnazjum też miałam najlepszą przyjaciółkę, Justynę. W pierwszej klasie chciałyśmy zostać zakonnicami i koniecznie uczyć się jeździć konno. Chłopakami zaczęłyśmy się interesować gdzieś w połowie drugiej. Jeden taki Jarek cztery razy z rzędu poprosił mnie do tańca na dyskotece. Myślałam o nim z pół roku. Potem wyprowadził się do Przemyśla i przeniósł się do innej szkoły.
W trzeciej klasie tematem wielu naszych rozmów z Justyną była bezdenna głupota chłopców. Spotykałyśmy się u mnie albo u niej na nocowanie, piekłyśmy tosty, skubałyśmy galaretki w czekoladzie i robiłyśmy listy wszystkich chłopców, których znamy. Potem kolejno obgadywałyśmy, w czym który jest beznadziejny. Mnie podobał się wtedy Rafał, dwa lata od nas starszy. Chodził do tej samej szkoły języka co my, tylko oczywiście do grupy dla licealistów. Na jego widok dostawałam migotania przedsionków. Miał dziewczynę, Julkę ze swojej grupy. Rafała obgadywałam strasznie, chyba najgorzej ze wszystkich.
W liceum zakochałam się od razu. W mojej klasie był taki Tomek. Gapiłam się na niego ukradkiem aż do lutego, czyli ponad pół roku, gdy moja wtedy najlepsza przyjaciółka, Majka, uświadomiła mi, że jeden gość z drugiej klasy gapi się na mnie. Fakty to potwierdzały. Na dodatek raz, jak szłam do szkoły, powiedział mi „cześć, Ewa”, co przeżywałam ze dwa tygodnie. Nie był mi obojętny aż do wakacji. W wakacje Majka pojechała do ojca do Norwegii, a ja na obóz hippiczny (panicznie boję się koni, ale to okazało się dopiero na miejscu; obóz oczywiście wymyśliła Hanka). Zakochałam się w dwóch facetach: w naszym trenerze (własnoręcznie podsadzał mnie do siodła i mówił, żebym się nie przejmowała, nie każdy przecież musi jeździć konno) oraz w Piotrku. Kiedy po raz szósty czy ósmy spadłam z konia i nie mogłam się prawie ruszać (taka byłam poobijana), właśnie on przyniósł mi do pokoju ciasto z czereśniami i powiedział, że szkoda, że nie jadę z nimi nad rzekę. Przestało mnie ściskać w dołku na myśl o nim dopiero gdzieś koło października.
W kwietniu był u nas w liceum dzień otwarty. Majka, bez mojej wiedzy i zgody, zgłosiła nas na wolontariat. Stałyśmy przy wejściu i miałyśmy opowiadać kandydatom, jak u nas w szkole jest fajowo. Zagadnęłam jednego gościa, Michała. Powiedziałam mu szczerze, że nasze liceum jest beznadziejne, potem jeszcze mu to powtórzyłam na spacerze po starówce i u niego w domu na obiedzie z jego rodzicami. Powiedział, że teraz już nic go nie powstrzyma – żeby się waliło i paliło, idzie do mojego liceum.
Przez całe wakacje się nie widzieliśmy. Odzywał się do mnie szczątkowo, a ja przez dwa miesiące zastanawiałam się, co robić – zacząć chodzić z facetem, który jest młodszy ode mnie, czy nie.
Pod sam koniec sierpnia podjęłam decyzję, że biorę, co mi dają, i byłam zdecydowana zacząć z nim być.
Pierwszego września ograniczył się do powiedzenia mi „cześć” i wieloznacznego uśmiechu, drugiego pogadaliśmy o tym, że czuje się w tej szkole dziwnie, trzeciego poznałam go z Majką, piętnastego we troje obgadywaliśmy naszych wspólnych nauczycieli. W listopadzie zrozumiałam, że zmarnowałam wakacje na podejmowanie kompletnie bezsensownej decyzji. W grudniu Michał zaczął chodzić z dziewczyną ze swojej klasy, Karoliną. Chodziłyśmy razem na kółko chemiczne. Zdolna bestia, ładna, mądra i urocza na dodatek.
Kiedy na horyzoncie zaczęła majaczyć studniówka, wpadłam w panikę i zaczęłam rozpowiadać po szkole, że tańczenie poloneza to obciach i że wołami nikt by mnie nie zaciągnął. Postanowiłam, że zapłacę, ale na dwa dni przed imprezą „przypadkowo” się rozchoruję. Majka chodziła wtedy z Pawłem – absolwentem naszego ogólniaka poznanym na święcie szkoły – i załatwiła mi do tańczenia jego brata. Najprzystojniejszy facet, jakiego w życiu widziałam. Urok Małysza, wygląd Banderasa. Nogi mi się plątały podczas wszystkich prób. Trzymanie go za rękę odreagowywałam do późnych godzin nocnych.
Na studniówkę szłam tak zdenerwowana, że z pewnością miałam stan przedzawałowy. Niepotrzebnie. Zatańczył wzorowo, i to nie tylko poloneza. Wywijaliśmy razem do białego rana. Odwiózł mnie taksówką i odstawił pod same drzwi.
Serce o mało nie wyskoczyło mi uszami. Byłam gotowa rzucić mu się na szyję i szczerze wyznać, co się dzieje w mojej głowie, w sercu, w żołądku i we wszystkich innych komórkach mojego ciała.
– Fajnie było. – Podał mi rękę i zajrzał mi w oczy z pewnością nie jak znajomy znajomej.
Nie zasnęłam tego dnia. Rzuciłam się na zdjęcia ze studniówki jak lwica. Byliśmy na sześciu. Umieściłam je na moim profilu, zalajkował wszystkie.
Nigdy więcej się do mnie nie odezwał.
A potem to już poznałam Artura.
Artur urodził się i mieszkał w Warszawie. Trochę grał na gitarze, lubił Leśmiana, uwielbiał czytać. Nie znosił tańca, bo jakiś czas temu chodził z Kamilą Jutrzenko, tą mistrzynią Polski w tańcu towarzyskim, i to ona mu obrzydziła taniec. Zdradziła go na jakimś obozie treningowym. Myślał, że będą razem na zawsze, kupił jej lwa jako symbol siły ich uczucia, a ona regularnie zdradzała go z jakimś chodzącym mięśniakiem – kulturystą czy kulomiotem. Artur miał młodszą siostrę, jeszcze w przedszkolu. „Upiorne dziecko” – jak o niej mówił. Pasjami uwielbiał jajecznicę. Smażył ją na wszystkie możliwe sposoby: sauté, na cebuli, na kiełbasie, na cebuli i kiełbasie, na szynce, na boczku, na pomidorach, na pieczarkach, na papryce, na maśle, na oliwie, na smalcu ze skwarkami, z łososiem, z ziołami. Lubił zupy: rosół, ogórkową, pieczarkową, pomidorową (ale wolał z ryżem niż makaronem), żurek, grochówkę, kapuśniak, barszcz. Nie lubił tylko szczawiowej. Jego mama była księgową, ojciec architektem. Mieli starego kota – złośliwego, chimerycznego persa. W liceum dobrze jeździł na desce, ale teraz już go to nie bawiło. Uwielbiał kryminały, zresztą od zawsze miał specyficzny stosunek do literatury – zawsze go bardziej ciekawiło to, jak książka powstała, niż jej treść. W szkole lubił historie o tym, kto był pierwowzorem postaci literackich. Poznał kiedyś nawiedzoną pseudopisarkę. Miała szesnaście lat, a mówiła o sobie „powieściopisarka”. Chciała o nim pisać powieść, ale oczywiście ją wyśmiał i to ona skutecznie obrzydziła mu powieści współczesne. Na chemię poszedł, bo to mu w szkole szło najlepiej. Nie miał pojęcia, co chce w życiu robić.
Miał dziewczynę – Klarę. „Klara pisze, że...”, „U Klary teraz jest taka śnieżyca, że nie widzi czubków swoich palców”, „Zobacz, co mi Klara przysłała. Niesamowite, nie?”, „Klara mówi, że koniecznie muszę zobaczyć nowego Allena. Idziemy? Może dziś po południu? Tylko bez wykrętów”, „Klara cię pozdrawia. U niej strasznie teraz cisną. Pisze, że ledwo zipie”.
Klara Mazurowska, lat osiemnaście. Uczennica trzeciej klasy liceum, profil humanistyczny. Ładna, miła, laureatka olimpiady polonistycznej. Idzie na MISH, czyli do mekki humanistów. Ma dwóch starszych braci, od trzech lat mieszka w starym drewnianym domu pod Warszawą odziedziczonym po dziadkach. Dom jest piękny, ma klimat, ale nie da się go dobrze ogrzać i wszyscy niemal cały rok chodzą w grubych swetrach i wełnianych skarpetach. On też ma u niej w domu swoje wełniane skarpety. Klara musiała szybko zrobić prawo jazdy, bo dojazdy do szkoły były koszmarne. Nie ma zdolności muzycznych. Usiłowała grać na gitarze, pianinie, harmonijce, ale wychodziło to fatalnie. Nie nosi niczego z mikrofibry, bo ją uczula. Lubi błękitną bieliznę z koronką, uwielbia kwiaty i uważa, że w poprzednim życiu na pewno była rośliną. Trochę boi się wody i nigdy nie nauczyła się pływać. Nie pija kawy, ale lubi wszystko, co pachnie kawą – balsam do ciała, błyszczyk, płyn do kąpieli, wodę toaletową. Nie rozumie, jak ktoś może z własnej woli jeść grejpfruty. Woli psy od kotów, ale koty też toleruje. Artur bardzo ją kocha, bo jest absolutnie wyjątkowa.
O wielu moich najlepszych przyjaciółkach nigdy nie dowiedziałam się tyle co o Klarze. Mogłabym napisać jej biografię.
Wiedziałam o jej istnieniu od drugiego czy trzeciego dnia. Nie przeszkadzała mi. Lubiłam Artura, bo jak mało który chłopak miał w sobie to coś. Nigdy nie miałam prawdziwego przyjaciela, a tu bach i mam. Fajnie przyjaźnić się z chłopakiem, i to byłym facetem Kamili Jutrzenko.
Któregoś dnia siedzieliśmy na korytarzu przed zajęciami z organicznej. Artur wyjął smartfon.
– Stań spokojnie. – Wymierzył we mnie obiektyw. – Klara koniecznie chce zobaczyć, jak wyglądasz zdenerwowana.
Trochę padało. Czułam, że grzywka ohydnie przykleiła mi się do czoła, że mam czerwone policzki i spierzchnięte wargi. Nie wiem, dlaczego zależało mi na tym, żeby dobrze wyglądać.
– „Jest śliczna. Zabierz ją na herbatę, bo widać, że przewiało ją na wskroś”. – Artur przeczytał mi jej odpowiedź.
Siedzieliśmy razem na wszystkich zajęciach, na które razem chodziliśmy, przychodziłam do niego na stancję i zjadałam wałówkę z domu, rozwiązywaliśmy razem zadania, uczyliśmy się, pożyczaliśmy sobie notatki, podręczniki, długopisy, dawałam mu chusteczkę higieniczną, gdy było zimno i leciało mu z nosa, a on nie miał chusteczek. Razem znaleźliśmy dermatologa, kilka razy odprowadziłam go na laser, bo on ma od słońca naruszoną pigmentację na ramionach i plecach. Artur brał ode mnie torbę, gdy była bardzo ciężka. Jeśli któreś z nas szło do biblioteki, to drugie wiedziało, że nie musi się śpieszyć, bo zajęte miejsce na pewno czeka. Chodziliśmy do kina (tanie środy). Urodziłam się w Lublinie, ale tak naprawdę miasto zwiedziłam dopiero z nim. Byliśmy na Majdanku (byłam w podstawówce z klasą i raz, jak przyjechali do nas kuzyni z Rzeszowa, ale dopiero podczas zwiedzania z Arturem dotarło do mnie, do czego zdolny jest człowiek). W muzeum sztuki Artur kupił kartkę i poszliśmy na pocztę przy Grodzkiej, żeby wysłać ją do Klary. Dopisałam: „Serdeczne pozdrowienia z pięknego Lublina przesyła Ewa”. Byliśmy też w kaplicy Trójcy Świętej (freski cudowne, no i ta atmosfera).
– Może zapisz się na kurs przewodników turystycznych? Będziesz miała drugi zawód. A w ogóle co cię tak nagle zaczęło nosić? – kpiła Hanka.
– Dlaczego jej dokuczasz? Każdy musi na własną rękę odkryć swoje miasto. Ja to popieram – mówiła mama.
– Ja na przykład do tej pory nie odkryłem, he, he – mówił tata.
Jest z Rzeszowa i do Lublina sprowadził się z powodu mamy, a raczej Hanki w brzuchu mamy.
Kiedy Artur pojechał do domu na pierwszego listopada, u nas lało. Nie ruszyłam się z domu na krok. Przygotowałam sześć tras na spacery dla nas i zaczęłam żałować, że nie poszłam na historię sztuki.[źródło]

 Książka znajduje się w szkolnej bibliotece!

piątek, 5 maja 2017

19 razy Katherine - John Green


Miliony sprzedanych egzemplarzy, adaptacja filmowa, nagrody i rzesze wiernych fanów – popularność Johna Greena już dawno wyszła poza USA i stale rośnie!
Ambitna literatura młodzieżowa dla myślących.

 Książka znajduje się 

w szkolnej bibliotece!

Polecamy!

OPIS:

Katherine V uważała, że chłopcy są odrażający.
Katherine X chciała się tylko przyjaźnić.
Katherine XVIII rzuciła go drogą mailową.
K-19 złamała mu serce.

Colin Singleton gustuje wyłącznie w dziewczętach o imieniu Katherine. A te zawsze go rzucają. Gwoli ścisłości, stało się tak już dziewiętnaście razy.

Ten uwielbiający anagramy, zmęczony życiem cudowny dzieciak wyrusza w podróż po Ameryce ze swoim najlepszym przyjacielem Hassanem, wielbicielem reality show "Sędzia Judy". Chłopcy mają w kieszeni dziesięć tysięcy dolarów, goni ich krwiożercza dzika świnia, ale za to nie towarzyszy im ani jedna Katherine. Colin rozpoczyna pracę nad Teorematem o Zasadzie Przewidywalności Katherine, za pomocą którego ma nadzieję przepowiedzieć przyszłość każdego związku, pomścić Porzuconych tego świata i w końcu zdobyć tę jedyną.

Miłość, przyjaźń oraz martwy austro-węgierski arcyksiążę składają się na prawdziwie wybuchową mieszankę w tej przezabawnej, wielowarstwowej powieści o poszukiwaniu samego siebie.

[Bukowy Las, 2014]

Fragment: 

Rankiem następnego dnia po ukończeniu szkoły średniej, kiedy to rzuciła go dziewiętnasta z kolei dziewczyna o imieniu Katherine, Colin Singleton, niegdyś uznawany za cudowne dziecko, postanowił wziąć kąpiel. Zdecydowanie wolał brać kąpiel niż prysznic, gdyż jedną z jego podstawowych zasad życiowych było nigdy nie robić na stojąco tego, co można zrobić na leżąco. Gdy tylko zaczęła lecieć gorąca woda, Colin wszedł do wanny, usiadł i z dziwnie obojętną miną przyglądał się, jak poziom wody się podnosi, stopniowo zakrywając jego skrzyżowane nogi. Zarejestrował, choć bez szczególnego przejęcia, że jest już zdecydowanie za wysoki na tę wannę – wyglądał w niej niczym dorosła osoba udająca małe dziecko.
Woda zalewała jego szczupły, choć niezbyt umięśniony brzuch, a Colin myślał o Archimedesie. Jako czterolatek przeczytał książkę o tym greckim filozofie, który podczas kąpieli zauważył, że objętość bryły można zmierzyć objętością wypartej przez nią cieczy. Dokonawszy tego odkrycia, krzyknął ponoć: „Eureka!”, po czym nagi wybiegł na ulice miasta. Autor książki twierdził, że wiele doniosłych odkryć wieńczył taki właśnie moment objawienia. Colin bardzo chciał dokonać wielu doniosłych odkryć, więc kiedy mama wróciła wieczorem do domu, zapytał:
— Mamusiu, czy ja kiedyś wykrzyknę „Eureka!”?
— Kotku — odpowiedziała, biorąc go za rękę – co się stało?
— Chcę wykrzyknąć „Eureka!” – wyjaśnił takim tonem, jakim inne dziecko powiedziałoby, że marzy o Wojowniczym Żółwiu Ninja.
Mama pogładziła go wierzchem dłoni po policzku i uśmiechnęła się, nachylając się tak blisko, że wyczuł zapach kawy i kosmetyków.
— Oczywiście, maleńki. Na pewno tak będzie.
Jednak matki kłamią. Wszystkie.
Colin wziął głęboki wdech i zsunął się do wanny, zanurzając głowę. Płaczę, pomyślał, otwierając oczy, by popatrzeć przez szczypiącą od mydła wodę. Czuję się, jakbym płakał, więc chyba płaczę, ale nie mogę tego sprawdzić, ponieważ jestem pod wodą. Jednak nie płakał. O dziwo, czuł się na to zbyt przygnębiony. Zbyt mocno zraniony. Tak jakby Katherine zabrała ze sobą tę jego część, która była zdolna do płaczu.
Wyjął zatyczkę z odpływu, wstał, a następnie wytarł się i ubrał. Kiedy wyszedł z łazienki, zobaczył, że na łóżku siedzą mama i tata.

Mimo wszystko Colin żywił irracjonalną nadzieję, że rodzice przyszli do jego pokoju, by przekazać mu wieści z kategorii czwartej. Zasadniczo był pesymistą, ale w kwestii wszystkich Katherine czynił wyjątek: zawsze miał nadzieję, że do niego wrócą. Wezbrało w nim tak silne przekonanie, iż ją kocha, a ona kocha jego, że aż poczuł w ustach metaliczny smak adrenaliny, bo może to jeszcze nie koniec, może znów poczuje jej dłoń w swojej i usłyszy pewny, zuchwały głos, który zniżała do szeptu, by powiedzieć „Kocham cię”, szybko i cicho, tak jak zawsze. Wyznawała mu miłość, jakby ujawniała tajemnicę, i to wielkiej wagi.
Tato wstał i podszedł do niego.
— Katherine zadzwoniła na moją komórkę — powiedział. — Niepokoi się o ciebie.
Położył dłoń na ramieniu syna, po czym obaj postąpili krok do przodu i się objęli.
— Bardzo się martwimy — wyznała mama. Była drobną kobietą o kręconych brązowych włosach z pojedynczym pasmem siwizny nad czołem. — I jesteśmy zaskoczeni — dodała. — Co się stało?
— Nie wiem — cicho odrzekł Colin w ramię ojca. - Po prostu… miała mnie dosyć. Zmęczyła się. Tak powiedziała.
Wtedy mama się rozpłakała. Przez chwilę przytulali się całą trójką w gmatwaninie rąk. W końcu Colin wyplątał się z objęć rodziców i usiadł na łóżku. Czuł niepohamowaną potrzebę, by natychmiast pozbyć się ich z pokoju, i miał wrażenie, że jeżeli zaraz nie wyjdą, to wybuchnie. Dosłownie. Jego wnętrzności rozprysną się po ścianach, a cudowny umysł rozmaże się po kapie przykrywającej łóżko.
— Trzeba będzie znaleźć chwilę, żeby oszacować różne możliwości — powiedział tato, który doskonale potrafił szacować. — Nie chodzi mi o to, by szukać dobrej strony tej sytuacji, ale wygląda na to, że będziesz miał więcej wolnego czasu tego lata. Może zapiszesz się na letni kurs na Northwestern?
— Naprawdę muszę pobyć trochę sam, przynajmniej dzisiaj – odrzekł Colin, starając się zachować spokój, żeby rodzice wyszli, zanim jednak eksploduje. – Może szacowaniem zajmiemy się jutro?
— Oczywiście, kotku — zgodziła się mama. — Siedzimy w domu cały dzień. Przyjdź do nas, kiedy będziesz chciał. Kochamy cię. Jesteś zupełnie wyjątkowym człowiekiem, Colinie, nie wolno ci myśleć inaczej przez tę dziewczynę, bo jesteś najwspanialszym, najbystrzejszym chłopakiem…
I właśnie wtedy ten zupełnie wyjątkowy, najwspanialszy i najbystrzejszy chłopak rzucił się do łazienki i porzygał się jak kot. W sumie było to coś w rodzaju eksplozji.
— Synku! — przeraziła się mama.
— Chcę tylko zostać sam — powtórzył z łazienki. — Proszę.
Gdy wrócił do pokoju, rodziców już nie było.
Przez następnych czternaście godzin, nie robiąc przerw na jedzenie, picie czy ponowne wymiotowanie, Colin przeglądał księgę tegorocznych absolwentów, którą dostał zaledwie cztery dni wcześniej. Prócz typowych dla takiej publikacji banialuk zawierała wpisy od siedemdziesięciu dwóch kolegów i koleżanek. Dwanaście z nich było zwykłymi autografami, pięćdziesiąt sześć osób podziwiało jego inteligencję, dwadzieścia pięć deklarowało, że chciałoby go poznać lepiej, jedenaście, że fajnie było go mieć na zajęciach z angielskiego, siedem użyło zwrotu „zwieracz źrenicy”[3], a siedemnaście udzielało oszałamiającej rady: „Zachowaj luz!”. Colin Singleton mógł zachować luz mniej więcej tak jak płetwal błękitny mógł zachować smukłą sylwetkę czy Bangladesz bogactwo. Prawdopodobnie tych siedemnaście osób żartowało. Zastanawiało go też, jakim cudem dwudziestu pięciu uczniów z klasy, z większością których chodził do jednej szkoły przez dwanaście lat, chciało poznać go lepiej? Jakby do tej pory nie mieli takiej możliwości.
Ale przede wszystkim przez tych czternaście godzin odczytywał wciąż na nowo wpis od Katherine XIX:
Col, za wszystkie miejsca, w których byliśmy. I w których będziemy. Szepczę bez ustanku: „Kocham Cię”.
K-a-t-h-e-r-i-n-e
W końcu uznał, że dla kogoś w jego stanie łóżko jest zbyt wygodne, więc zszedł z niego i położył się na plecach na podłodze, prostując nogi. Układał anagramy do „Kocham cię”, aż trafił na taki, który mu się spodobał: „Cicho, męka”. A potem leżał w cichej męce i powtarzał w myślach wpis, który znał na pamięć. Chciało mu się płakać, ale zamiast tego czuł tylko tępy ból pod splotem słonecznym. Płacz coś dodaje: płacz to ty plus łzy. Natomiast to, co przeżywał Colin, było jakimś koszmarnym przeciwieństwem płaczu. To było ty minus coś. Bezustannie rozmyślał nad tym jednym słowem „kocham”, szarpany palącym bólem pod żebrami.
Bolało jak najgorsze cięgi, jakie kiedykolwiek zebrał. A zebrał ich całkiem sporo.

3 Więcej na ten temat później.

Darmowy fragment pochodzi STĄD. 

 Książka znajduje się w szkolnej bibliotece!

wtorek, 2 maja 2017

Drzazga - Ewa Nowak

Drzazga to powieść poruszająca rzadki w polskiej literaturze problem faworyzowania dzieci w rodzinie. Samotna matka-nauczycielka, stojący biernie z boku ojciec, dwie córki i niesprawiedliwie rozdzielona matczyna miłość sprawiają, że dom, który mógłby być dobrym i przyjaznym miejscem, zamienia się w domowe piekło.
Powieść pokazuje cierpienie obu dziewczynek. Chociaż na innych obszarach, każda z nich przeżywa swoją traumę psychiczną. Nienawiść, jaka łączy siostry, wydaje się wieczna, a jednak autorka — bez ckliwych rozwiązań, bez nachalności i z szacunkiem dla stworzonych przez siebie postaci — wskazuje drogę wyjścia z tego błędnego koła.
Powieść stawia przed młodym czytelnikiem szereg pytań: Czy motywy usprawiedliwiają działanie? Na czym, poza zapewnieniem dzieciom opieki, polegają obowiązki rodzicielskie? Czy jest możliwe kochać dzieci jednakowo? Dlaczego tak często zdarza się, że rodzice wybierają jedno z dzieci i jakie są tego przyczyny? Czy warto walczyć o miłość rodzeństwa i czy jest ona ważniejsza niż relacje z rodzicami? Jak wychowywanie się w rodzinie, w której jedno z dzieci jest faworyzowane, rzutuje na późniejsze życie?
Główną bohaterką powieści nie jest córka odtrącona, niekochana, ale właśnie ta „lepsza”, co sprawia, że powieść odkrywa przed czytelnikiem zawiłości psychologii — subtelnie sączonej przemocy psychicznej, jakiej doświadcza ulubione dziecko. To właśnie „lepsza” córka musi zdecydować, czy odważy się na naruszenie układu między członkami jej rodziny i czy stać ją na zapłacenie ceny, jaką jest utrata miłości matki.
Autorka rozszerza świat powieściowej rzeczywistości o szereg skomplikowanych wątków pobocznych. Jest matka, której syn ucieka się do wyrafinowanej manipulacji. Cel jest akceptowalny, ale czy uświęca środki? Jest też wątek przemocy szkolnej. Autorka pokazuje mechanizmy społecznego wymierzania kary osobom faworyzowanym przez szkołę. Jest wątek braku lojalności dorosłych wobec dzieci — nadużywania władzy przez szkolnych pedagogów. Musimy z bólem się przyglądać, jak świat rani dzieci mniej kochane, którym odmówiono należnej im miłości.[link]




A ty siej. A nuż coś wyrośnie.

A ty – to, co wyrośnie – zbieraj.

A ty czcij – co żyje radośnie,

A ty szanuj to, co umiera.

         I pamiętaj – że dana ci pamięć:

         Nie kłam sobie – a nikt ci nie skłamie.

Jacek Kaczmarski, Niech…

* Jest to także motto szkoły,
do której chodzi Marta Piotrowicz,
jej siostra Jagna oraz inni bohaterowie
tej powieści.

 
Marta siedziała z podkulonymi nogami na wersalce, chrupała pestki dyni i popijała herbatę z dzikiej róży. Usiłowała czytać Dziady. Jutro miała być kartkówka z treści i Marta już drugi raz zwalczyła pokusę, żeby wejść do Internetu i sprawdzić, czego mogą dotyczyć pytania. Umiała przecież czytać, a jednak pierwszy raz w życiu zdarzyło jej się patrzeć na tekst i nie rozumieć treści. Czytała nie takie nudziarstwa i jakoś zawsze udawało jej się zmusić do skupienia, tym razem jednak nie potrafiła poskromić samej siebie. Myśli odfruwały jej daleko od Gustawa i jego abstrakcyjnych problemów. A poza tym ta szuflada… Marta, podobnie jak jej mama, była pedantką i lubiła porządek, a z szuflady coś denerwująco sterczało. Zmusiła się, żeby odwrócić wzrok, ale oczy same biegły w kierunku maleńkiego skraweczka papieru, który wystawał spomiędzy szuflad.
Odłożyła Mickiewicza, szklankę i talerzyk z pestkami.
W drugiej szufladzie od góry były zdjęcia. Trzymała je w albumach, w pudełkach i w kopertach. Wszystko zawsze było poukładane i opisane. Dlatego zdziwiła się, że kilka jest niedbale rzuconych na wierzchu.
– Znowu ona – syknęła przez zęby.
Nie miała wątpliwości, że to siostra grzebała w jej rzeczach i nawet nie zdobyła się na umiejętne zatarcie śladów. Nigdy niczego nie zacierała. Z zasady.
Już chciała schować zdjęcia do koperty, kiedy odruchowo na nie zerknęła. Były to zdjęcia opisane jako przedszkolne. Znała je wszystkie bardzo dobrze. Gwiazdka w przedszkolu; pulchna blondynka z kręconymi włosami stoi obok Mikołaja ze sztuczną brodą. Widać, że się go trochę boi, za to jej siostra z dumną miną siedzi mu na kolanach i z dziecięcą ufnością ściska za szyję. Na drugim zdjęciu portret zrobiony w przedszkolu. Ona w stroju krakowianki, a jakiś chłopczyk przebrany za szlachcica; oboje udają, że tańczą. Marta ma na sobie ortopedyczne buciki, które psują cały efekt. Na trzecim zdjęciu ona w jajku wielkanocnym, na kolejnym – z mamą. Mama stoi w ładnej pasiastej spódnicy i morelowej bluzce, przytrzymując na ramieniu torebkę. Drugą ręką trzyma Martę i uśmiecha się do niej. Obok nich, w odległości kroku, stoi Jagna. Zaciśnięte usta tworzą typową dla niej wąską kreskę. Oczy przymrużone. Mimo że ma tylko pięć lat, migoczą w nich niebezpieczne błyskawice. Jest naburmuszona. Kurczowo trzyma się słupka oddzielającego chodnik od ulicy. Nie patrzy w obiektyw, nie patrzy też na mamę ani na Martę. Ostentacyjnie odwraca głowę. Psuja – tak ją w myślach nazywa Marta. Popsuje wszystko – nowy telefon, odkurzacz, okulary… Ale najlepiej wychodzi jej psucie atmosfery. Właśnie tak jak na tym zdjęciu… Mogło być miło, mogły stać sobie we trzy i uśmiechać się do obiektywu, a przez Jagnę miło nie jest. Po prostu psuja – wiecznie obrażona na cały świat, wiecznie nadęta, wiecznie nieposłuszna, zła, kąsająca kogo popadnie, jakby miała wściekliznę.
Marta już chciała schować zdjęcie, żeby ostatecznie nie popsuć sobie humoru, ale nie mogła od niego oderwać wzroku. Podobno wszystko płynie, wszystko jest w nieustannym ruchu i nic dwa razy się nie zdarza. Tymczasem zdjęcie zrobiono dobre dziesięć lat temu, a nadal nic się nie zmieniło. Wszystko powtarza się aż do znudzenia.[link]

Książka znajduje się w szkolnej bibliotece!